title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title
Home Δελτία Τύπου ΑΙΑΝΗ 2009(ΑΕΜΘ)

ΑΙΑΝΗ 2009(ΑΕΜΘ)

ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ-ΜΕΝΤΕΣΙΔΗ, «ΑΙΑΝΗ 2008-2009: Η ΝΕΟΤΕΡΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ», ΑΕΜΘ 23, 2009

Οι σωστικές ανασκαφές της Εφορείας κατά το 2009

            Από το 2004 είχαμε επισημάνει ότι το ανασκαφικό έργο που κληθήκαμε να φέρουμε εις πέρας ήταν τεράστιο, γνωρίζοντας ότι στην εξέλιξή του το πρόγραμμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από τη λειτουργία λιγνιτωρυχείων και φραγμάτων στους Νομούς Κοζάνης και Γρεβενών.

Τούτο φάνηκε από τις μεγάλες ανασκαφές σε δεκάδες στρεμμάτων που διενεργήσαμε σε 12 χώρους αντίστοιχα κατό το 2005 και το 2006, ενώ κατά το 2007 και το 2008 θεωρήσαμε ότι είχαν ξεπεράσει κάθε προηγούμενο οι σωστικές ανασκαφές σε αριθμό και μέγεθος (σε 12 και 21 χώρους αντίστοιχα) με προσωπικό από 500 και 600 άτομα. Ωστόσο ούτε η γράφουσα δεν φανταζόταν ότι το προσωπικό κατά το 2009 θα ανερχόταν σε 758 άτομα κατανεμημένο σε 13 κύριους χώρους ανασκαφών και μάλιστα ταυτόχρονα για τους περισσότερους από τους 8,5 μήνες εργασίας στο πεδίο!

Το Ιστορικό της έρευνας στην Αιανή

            Η θέση Λειβάδια της Αιανής, 700 μ. περίπου βόρεια από την αρχαία πόλη που εκτείνεται στο λόφο της Μεγάλης Ράχης, είναι κυρίως γνωστή ως νεκροταφείο της αρχαϊκής και κλασικής εποχής και ως Νεκρόπολη με τους μνημειακούς χτιστούς θαλαμωτούς (βασιλικούς) τάφους. Στον ίδιο χώρο έχει αποκαλυφθεί σημαντικός αριθμός λακκοειδών ταφών της ίδιας εποχής αλλά και της Ελληνιστικής, το νεκροταφείο της Ύστερης Εποχής Χαλκού με μυκηναϊκό χαρακτήρα, μικρή εγκατάσταση Τελικής Νεολιθικής και Πρώιμης Εποχής Χαλκού, καθώς και ελάχιστα σποραδικά ευρήματα της Εποχής Σιδήρου.

Η ανασκαφή, ως διαρκής συστηματική έρευνα με ζητούμενα και στόχους, διακόπηκε πολύ νωρίς στους αρχαιολογικούς χώρους της Αιανής για λόγους φυσικά ανεξάρτητους από τη θέλησή μας. Όπως είναι γνωστό με τον ερχομό της δεκαετίας του 1990 μεγάλες ανασκαφές δεν διενεργήθηκαν και στη δεκαετία του 2000 η έρευνα επαναλήφθηκε αποκλειστικά με σωστικό χαρακτήρα.

Δυστυχώς κατά το 2003 πλημμύρισε ο χώρος του νεκροταφείου της Ύστερης Εποχής Χαλκού και το 2008 και 2009 για το λόγο αυτό επαναλάβαμε την έρευνα στη Νεκρόπολη με στόχους την εξαντλητική πλέον ανασκαφή σε βάθος σε όλες τις τομές και τα τετράγωνα που είχαν ερευνηθεί στη δεκαετία του 1980, δεδομένου ότι (όπως ήδη εδώ και χρόνια έχουμε επισημάνει) στο χώρο αυτό, στον οποίο έχει διαπιστωθεί ταφική χρήση από την Ύστερη Εποχή Χαλκού και εξής και κατοίκηση στη Νεολιθική και Πρώιμη Εποχή Χαλκού, οι επιχώσεις ιδιαίτερα στο νότιο και δυτικό τμήμα φθάνουν και ξεπερνούν τα πέντε μέτρα.

Χώρος νεκροταφείου Ύστερης Εποχής Χαλκού

Με ζήλο, που δεν μας περίσσευε, λόγω και της παράλληλης διενέργειας των μεγάλων σωστικών ανασκαφών, καταβάλαμε κάθε προσπάθεια με πλήρη επίγνωση των δυσκολιών και πιάσαμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε το 2000.

            Με τις τέσσερις ταφές που αποκαλύψαμε ο συνολικός αριθμός των ταφών της εποχής αυτής φθάνει στις 36, κτερισμένες με χειροποίητα αγγεία που φέρουν αμαυρόχρωμη διακόσμηση και προέρχονται από το τοπικό εργαστήριο της Αιανής, καθώς και μεγάλο αριθμό μυκηναϊκών ευρημάτων, τα οποία σε συνδυασμό με άλλα της γύρω περιοχής αποδεικνύουν κάποιας μορφής εγκαταστάσεις Μυκηναίων στο μέσο ρου του Αλιάκμονα.

Ταφές και ευρήματα Αρχαϊκής-Κλασικής Εποχής

Πέραν της οριοθέτησης του νεκροταφείου της ΥΕΧ και της ολοκλήρωσης της έρευνάς του, έχουμε θέσει ως στόχο τη συνέχεια της ανασκαφής σε τομείς και τετράγωνα, τα οποία είχαν ερευνηθεί κυρίως κατά το παρελθόν. Στην τομή IV πιάσαμε το νήμα από την έρευνα του 1996, όπου έχουν αποκαλυφθεί ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρήματα όλης της Νεκρόπολης, όπως ο μελαμβαφής κάνθαρος των αρχών του 5ου αι. π.Χ. με την εγχάρακτη επιγραφή […Κ]ΑΛΙΟΣ ΕΜΙ ΤΗΣ ΔΟΛΙΟ, ο μελανόμορφος αμφορέας των μέσων του β΄ τετάρτου του 6ου αι. π.Χ. με παραστάσεις αυλητή και κωμαστών που χορεύουν τον κόρδακα, χορό της κωμωδίας, τα συμπαγή χάλκινα αλογάκια με τον ιππέα, τα μεγάλα χάλκινα χρηστικά σκεύη.

Είναι σημαντικό το γεγονός του εντοπισμού αρχιτεκτονικών καταλοίπων, όπως σφονδύλων δωρικών κιόνων, στο χώρο αυτό της Νεκρόπολης, όπου επικρατούν οι λακκοειδείς τάφοι, και τούτο επιβεβαιώνει την ύπαρξη μνημειακών ταφικών οικοδομημάτων. Αποκαλύφθηκαν συνολικά 25 ταφές, όλες διαταραγμένες, στις οποίες ωστόσο διασώθηκαν αρκετά και σημαντικά ευρήματα, σύμφωνα με τη συνήθεια της επιλεκτικής σύλησης, ιδιαίτερα προς αναζήτηση πολύτιμων αντικειμένων στο πάνω μέρος του σώματος. Εξαιρετικής σημασίας είναι και το πήλινο ειδώλιο με τα πόδια, που δεν σώζονται ακέραια, ανοιχτά και μας παραπέμπει σε παράσταση επιτόκου, που διατηρεί ερυθρό χρώμα στις θηλές του στήθους και στα χείλη και η χυτή χάλκινη δεξιάς παλάμης που αποτελούσε πλαστική λαβή υδρίας, παρόμοιας από το αρχαϊκός νεκροταφείο της Θέρμης με ένταξη στα 560-555 π.Χ., καθώς και της υδρίας από την Ποσειδωνία.

Πολύ σημαντικά ευρήματα αποτελούν και οι τσαλακωμένες φιάλες με οπή στο κέντρο του πυθμένα, που ανήκουν σε ένα σύνολο πάνω από 100 δειγμάτων πλέον σε όλη τη Νεκρόπολη, διότι μαρτυρούν πόσο διαδεδομένο ήταν το έθιμο των εναγισμών σε νεκρώσιμες και μεταθανάτιες τελετές, η μετέπειτα καταστροφή τους και αναπόθεση οπουδήποτε.

Η μαρμάρινη μικρή παλάμη αριστερού χεριού που ανήκει σε άγαλμα μικρού κούρου εμπλουτίζει τη συλλογή της Αιανής με έργα της μεγάλης πλαστικής και επιβεβαιώνει την ύπαρξη του αγαλματικού αυτού τύπου σε μικρό και μεγάλο μέγεθος. Αττικά, μικρά σχετικά, αγγεία διέφυγαν τη διαρπαγή, όπως μελανόμορφη υδρία με παράσταση Αθηνάς και ερυθρόμορφη λήκυθος με παράσταση γυναικωνίτη, γυναίκα με καθρέπτη καθισμένη σε κλισμό και δίπλα της κάλαθος.

Τέλος η επιτύμβια στήλη με εγχάρακτο το όνομα Κλεταγόρη, που εντοπίζεται για πρώτη φορά στην Άνω Μακεδονία, είναι η δεύτερη ενεπίγραφη που εντοπίζουμε ανασκαφικά, μετά από εκείνη της Κλειόνας, ενώ άλλες δύο έχουν παραδοθεί από το χώρο της Νεκρόπολης.

Ταφές ελληνιστικών χρόνων

            Έχουμε επισημάνει την ομοιογένεια των λακκοειδών ταφών αυτής της εποχής στη Νεκρόπολη, καθώς και το γεγονός ότι ήταν φτωχά κτερισμένες σε σχέση με του ανατολικού νεκροταφείου της Αιανής. Στις ταφές αυτές το πήλινο αγγείο, πάντα στο πάνω μέρος του σώματος, ήταν μακεδονικός αμφορέας ή οινοχόη και ενώ σε ελάχιστες περιπτώσεις υπήρχαν κάλαθοι και μυροδοχεία. Η σκέψη μήπως οι τάφοι αυτοί ανήκαν σε συλητές –και συνεπώς μιαρούς απόκληρους- της μοναδικής σε πλούτο και έργα τέχνης βασιλικής νεκρόπολης της κάποτε κραταιάς Αιανής, πρωτεύουσας του ισχυρού βασιλείου της Ελιμιώτιδας, οι οποίοι θάβονταν «κατά χώραν», δηλαδή στον ίδιο χώρο «εργασίας», δεν μπορεί να επιβαιωθεί. Είναι γεγονός ότι συναντούσαν και διέλυαν τους πλούσιους λακκοειδείς τάφους της αρχαϊκής και κλασικής εποχής, όπως είναι γεγονός ότι η διάθεση για πλούσια κτέριση δεν έλλειπε και τούτο αποδεικνύεται από δύο ταφές, στις οποίες χρησιμοποιήθηκε το χρυσό αρχαϊκό επιστόμιο!

 

                                       

                         

                                  

                       

                                 

                   

                           

                      

               

                  

 

 

 

                  
   

 

 

 

 

 

 

Επικοινωνία

Ταχ. Δ/νση: Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Αιανή Κοζάνης 500 04

Τηλ./Fax: 24610-98800/1

E-mail: efakoz@culture.gr

         

EΦΟΡΕΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ


ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

 

ΕΗΠΚ 2022 ΨΗΦΙΑΚΗ

ΔΡΑΣΗ «Τα άγνωστα Καμβούνια»  

για περισσότερα πατήστε εδώ


«Κυριακάτικες ιστορίες στο χωριό»

 ο Μακεδονικός Τάφος της Σπηλιάς την Κυριακή 28 Αυγούστου 

 κατά τις ώρες 14:30-16:30 θα είναι 

 είσοδος στο κοινό ελεύθερη

για περισσότερα πατήστε εδώ


ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ 2022

ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΕ ΤΟΝ

ΜΑΚΗ ΣΕΒΙΛΟΓΛΟΥ ΣΤΙΣ 21:00

THN ΠΕΜΠΤΗ 11 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 

 ΣΤΟ ΑΡΧ.ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΙΑΝΗΣ

για περισσότερα πατήστε εδώ


 Όλη η Ελλάδα  ένας Πολιτισμός  2022               

 Παιδική Θεατρική Παράσταση 

27 & 28 Ιουλίου την Τετάρτη & Πέμπτη στις 9:00 μ.μ.

 στον Αύλιο χώρο του Αρχ. Μουσείου Αιανής

για περισσότερα πατήστε εδώ

 


ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

 ΑΠΟ 26 ΕΩΣ 29 ΜΑΙΟΥ

για περισσότερα πατήστε

 εδώ


ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ 2022

 ΕΓΚΑΙΝΙΑ  ΠΕΡΙΟΔΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

ΣΤΟ  ΑΡΧ.ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΙΑΝΗΣ

ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΙΟΥ

για περισσότερα πατήστε εδώ









Ωράριο Λειτουργίας


Δευτέρα ως Παρασκευή 8.30 – 16.00.

Σάββατο – Κυριακή: 8.30 – 16.00

ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ Online

Έχουμε 93 επισκέπτες συνδεδεμένους

FOOTER_LINE1 Designed by JoomlArt.com.