title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title
Home Δελτία Τύπου ΣΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΣΤΗ ΜΑΥΡΟΠΗΓΗ ΕΟΡΔΑΙΑΣ

ΣΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΣΤΗ ΜΑΥΡΟΠΗΓΗ ΕΟΡΔΑΙΑΣ

Ο αρχαιολογικός χάρτης της Μαυροπηγής, στην κτηματική περιοχή της οποίας έχουμε πραγματοποιήσει έρευνα και σωστικές ανασκαφές και στις προηγούμενες δεκαετίες,

 

 επανασυντάχθηκε πιο συστηματικά το 2004-2005 λόγω της επέκτασης των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ Α.Ε.

Η Μαυροπηγή είναι γνωστή στην έρευνα για τις αρχαιότητες που έχουν αποκαλυφθεί κατά καιρούς στην περιοχή της και προέρχονται από περισυλλογές σημαντικών ευρημάτων της παλαιάς έρευνας, από τη μικρή ανασκαφή μας στο λόφο με την επωνυμία Κάστρο (δεκαετία 1980) και από τις μεταγενέστερες (δεκαετία 1990) σωστικές ανασκαφές για την κατασκευή του δρόμου Κοζάνης-Πτολεμαΐδας, καθώς και από την πιο πρόσφατη (2005-2006) στον νεολιθικό οικισμό της θέσης Φυλλοτσαΐρι, που συγκαταλέγεται στους αρχαιότερους της Ελλάδας και των Βαλκανίων με ένταξη στα μέσα της 7ης χιλιετίας π.Χ., ήτοι των πρώιμων εγκαταστάσεων των συλλεκτών που μετατρέπονται σε γεωργούς ή των πρώτων συστηματικών γεωργών στο χώρο της Δυτικής Μακεδονίας, που γεωγραφικά αποτελεί σταυροδρόμι μετακινήσεων, επαφών και επικοινωνίας μεταξύ βορρά-νότου και ανατολής-δύσης. Ολόγυρα πλέον στο ζωτικό χώρο της Μαυροπηγής, βόρεια, ανατολικά και νοτιοανατολικά, αναπτύσσονται τα λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ Α.Ε. Σύμφωνα με τον αρχαιολογικό χάρτη που έχουμε συντάξει το σύνολο των αρχαιολογικών χώρων ανέρχεται σε 27 και οι περισσότεροι βρίσκονται πλέον εντός ορίων ανάπτυξης των λιγνιτωρυχείων.

            Οι σωστικές ανασκαφές δεν πρόκειται να παύσουν σύντομα στη Μαυροπηγή. Οι προϊστορικοί οικισμοί της, μάλιστα, εντάσσονται στην ευρύτερη περιοχή του οικιστικού συμπλέγματος της λεκάνης της Κίτρινης Λίμνης, στην οποία ο αριθμός συνολικά φθάνει τους 37, επιβεβαιώνοντας τη σπουδαιότητα του χώρου, αλλά και την αναγκαιότητα της έρευνας πριν τον αφανισμό του από τα λιγνιτωρυχεία. Έχουμε επισημάνει ότι η Μαυροπηγή, όπως και το διπλανό χωριό του Κομάνου, που θα καταντήσουν έρημες κοινότητες (έχουν ήδη προηγηθεί άλλα χωριά), λόγω της μετεγκατάστασής τους, για να γίνει ευχερέστερη η εξόρυξη λιγνίτη, αποτελεί μια πρόκληση-πρόσκληση για την εφαρμογή συστηματικού προγράμματος έρευνας με συγκεκριμένους στόχους και να μετατραπεί από Μαυροπηγή των λιγνιτωρυχείων σε χώρο έρευνας των αρχαιοτήτων. Εν όψει αυτής της εξέλιξης είναι προφανές ότι, πέραν των χώρων των λιγνιτωρυχείων, ελέγχουμε και κάθε άλλη εκσκαφή στα διοικητικά όρια των χωριών Μαυροπηγής, Ασβεστόπετρας, Κομάνου, Ποντοκώμης και τούτο έγινε τα τελευταία δύο χρόνια τόσο για τον αγωγό τηλεθέρμανσης προς την Πτολεμαΐδα όσο και για τον αγωγό ύδρευσης Πτολεμαΐδας-Μαυροπηγής, κατά τον έλεγχο των οποίων ανασκάφηκαν μεταξύ άλλων σημαντικά νεκροταφεία.

 

Κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο του 2011 συνεχίσαμε εντατικά τη σωστική ανασκαφή και στη θέση Μικρό Λιβάδι (αγροτ. 87, 89) αποκαλύφθηκε νεκροταφείο με ενταφιασμούς έντεκα ανθρώπων και δεκαέξι ζώων. Πρόκειται για δύο συστάδες, εκ των οποίων η μία εκτείνεται σε 100 τ.μ. και αποτελείται από εννέα λακκοειδείς ταφές και οκτώ ζώα, πέντε άλογα και τρεις σκύλους και η άλλη από δύο ταφές και οκτώ ζώα, δύο άλογα τρεις σκύλους, δύο βοοειδή και ένα χοίρο. Τα ζώα είχαν τοποθετηθεί περιμετρικά τους και σε μικρή απόσταση, περίπου 0,50 έως 1,30 μ.

            Οι ταφές είναι αντρικές, γυναικείες και μία παιδιού εντοπίστηκαν σε μικρό βάθος και ήταν διαταραγμένες αρχικά από τις αρόσεις και μετέπειτα από τις ρίζες δέντρων, που φυτεύτηκαν τα τελευταία χρόνια με σκοπό τη μεγαλύτερη αποζημίωση από τη ΔΕΗ. Ήταν κτερισμένες με πήλινα αγγεία (κανθαρόσχημα, πρόχοι, υδρίες, χυτροειδή), τα οποία ήταν τροχήλατα και σκουρόχρφωμα. Στα ενδύματά τους χρησιμοποιούσαν χάλκινες δίδυμες και μονές περόνες και τρεις γυναίκες έφεραν χάλκινα ενώτια και χάλκινα ψέλια στους βραχίονες και στα κάτω άκρα πόδια. Παρόμοια βραχιόλια και μάλιστα πολύσπειρα έφερε γυναικεία ταφή στην κοντινή Ποντοκώμη των υστεροαρχαϊκών χρόνων, ενώ την ίδια συνήθεια είχαν την ίδια εποχή και οι γυναίκες στα ορεινά Πιέρια, όπως διαπιστώθηκε από ανασκαφές τάφων στη Σφηκιά. Σιδερένια μαχαιρίδια και αιχμές δοράτων είχαν τοποθετηθεί στις αντρικές ταφές.

Δεν έχει ανασκαφεί όλος ο χώρος του νεκροταφείου και η αποκάλυψη τμημάτων μελών άλλων ζώων, όπως ποδιού αλόγου και σκύλου, κέρατου ελαφιού και αρκετής ποσότητας άλλων αδιάγνωστων, αποδεικνύει διάλυση παρόμοιων ταφών με γενικευμένο τον ενταφιασμό ζώων, άλλωστε δύο σκύλους είχαμε αποκαλύψει και σε άλλο αγροτεμάχιο της ίδιας θέσης. Η διάλυση τεκμηριώνεται και από την περισυλλογή μεγάλου αριθμού μικροαντικειμένων, ακέραιων ή αποσπασματικά σωζόμενων, όπως χάλκινες περόνες, δύο οκτώσχημες πόρπες από σύρμα ρομβοειδούς διατομής, σιδερένια μαχαιρίδια.

Τα πήλινα αγγεία αποτελούν προϊόντα τοπικών εργαστηρίων, τα οποία μας οδηγούν στα αρχαϊκά χρόνια (6ο αιώνα π.Χ.), όπως και τα χάλκινα κοσμήματα. Η ιδιαιτερότητα του νεκροταφείου αυτού, που δεν την έχουμε συναντήσει αλλού στους δύο Νομούς (Κοζάνης και Γρεβενών) που ερευνούμε εντατικά τα τελευταία χρόνια, έγκειται φυσικά στον ενταφιασμό μεγάλου αριθμού ζώων που συνόδευαν τους νεκρούς. Το έθιμο αυτό σπάνια συναντάται σε ανασκαφές και στα παραδείγματα που γνωρίζουμε είτε πρόκειται για άτομα επιφανή (τύμβοι Θράκης με άρματα που σέρνουν άλογα) είτε για τάφους παιδιών με συνήθως με το σκύλο τους.

 

ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΥ-ΜΕΝΤΕΣΙΔΗ,

ΔΡ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ  ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΗ ΤΗΣ Λ΄ ΕΦΟΡΕΙΑΣ

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 

 

Επικοινωνία

Ταχ. Δ/νση: Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Αιανή Κοζάνης 500 04

Τηλ./Fax: 24610-98800/1

E-mail: efakoz@culture.gr

         

EΦΟΡΕΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ


ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

Εκδήλωση Πνοές Ανέμων

για περισσότερα πατήστε εδώ


Ποντοκώμη Κοζάνης:Koμμώσεις

γυναικών της Νεολιθικής

Εποχής.Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου

ώρα:11:00 στο κλειστό

Αμφιθέατρο Ποντοκώμης 

για την Δράση ΕΗΠΚ 2018

για περισσότερα πατήστε εδώ

Πρόγραμμα Εκδηλώσεων

απο 31 Ιουλιου εώς 31 Οκτωβρίου

για περισσότερα πατήστε εδώ

"Οι εργαζόμενοι του Πολιτισμού στην Κοινωνία"

για περισσότερα πατήστε εδώ

Ωράριο Λειτουργίας

Δευτέρα ως Παρασκευή 8.00 – 15.00.

Σάββατο – Κυριακή: 8.00 – 15.00

ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ Online

Έχουμε 62 επισκέπτες συνδεδεμένους

FOOTER_LINE1 Designed by JoomlArt.com.