title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title
Home Δελτία Τύπου ΚΛΕΙΤΟΣ (ΑΕΜΘ)

ΚΛΕΙΤΟΣ (ΑΕΜΘ)

ΣΩΣΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΟΥ ΚΛΕΙΤΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

             Από το καλοκαίρι του 2006 στην περιοχή του Κλείτου διενεργείται ανασκαφική έρευνα σε αρχαιολογικό χώρο έκτασης 40 τουλάχιστον στρεμμάτων, ο οποίος είχε ήδη δώσει σαφέστατες ενδείξεις διαχρονικής κατοίκησης. Βρίσκεται στη λεκάνη της Κίτρινης Λίμνης, στα ΒΑ της πόλης της Κοζάνης και μέσα στα όρια άμεσης ανάπτυξης των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ.

Η έρευνα χρηματοδοτείται από τη ΔΕΗ Α.Ε., έχει σωστικό χαρακτήρα και ειδικά την περασμένη χρονιά πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερα εντατικούς ρυθμούς, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρη την έκταση του χώρου (εικ.1). 

            Αποκαλύφθηκαν οικοδομικά λείψανα δύο προϊστορικών οικισμών, της ύστερης και της τελικής νεολιθικής περιόδου. Το μεγαλύτερο προς ΝΔ τμήμα του χώρου καταλαμβάνει η εγκατάσταση που ονομάστηκε Κλείτος 1 και χρονολογείται, με συμβατικά χρονολογικά δεδομένα, σε πρώιμες φάσεις της ύστερης νεολιθικής, περίπου στα τέλη της 6ης και στις αρχές της 5ης χιλιετίας π.Χ. Εκτείνεται σε 20 περίπου στρέμματα και οριοθετείται από τάφρους και φράχτες. Οι τάφροι ανοίχτηκαν τμηματικά και σε κάποια σημεία ήταν δύο ή τρεις, παράλληλες μεταξύ τους. Από τους φράχτες δε διατηρήθηκαν μόνο οι πασσαλότρυπες αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και κομμάτια των πασσάλων. Στο βορειοδυτικό άκρο του οικισμού μάλιστα υπήρχαν δύο παράλληλοι φράχτες, εκατέρωθεν της τάφρου.

            Ο οικιστικός πυρήνας της εγκατάστασης περιλαμβάνει 10 τουλάχιστον κτίσματα, αραιά κατανεμημένα, στα πιο καλοδιατηρημένα από τα οποία τα οικοδομικά κατάλοιπα καλύπτουν έκταση 100 ως 125 τ.μ. περίπου (εικ.2). Η ανωδομή τους είχε κατασκευαστεί με σκελετό από ξύλα, είχε δεχτεί πολλαπλές επαλείψεις πηλού και σε κάποια σημεία έφερε εγχάρακτο ή και γραπτό διάκοσμο με γραμμικά μοτίβα. Τα σπίτια καταστράφηκαν από φωτιά, με αποτέλεσμα να διατηρηθούν, συχνά σε πολύ καλή κατάσταση, κομμάτια από την πήλινη επένδυση των τοίχων και της οροφής. Μετά από τη σχεδιαστική και φωτογραφική τεκμηρίωση συγκεντρώθηκαν όλα όσα σώζουν κατασκευαστικές λεπτομέρειες και στοιχεία για τις τεχνικές δόμησης. Στο εσωτερικό των σπιτιών υπήρχαν θερμικές και αποθηκευτικές κατασκευές από πηλό, αγγεία και αρκετά δείγματα εργαλειακού εξοπλισμού για ποικίλες οικοτεχνικές δραστηριότητες. Σε κανένα κτίσμα δε διαπιστώθηκαν περισσότερες από τρεις οικοδομικές φάσεις.

            Ανάμεσα στις κατοικίες, σε υπαίθριους, ημιυπαίθριους και στεγασμένους χώρους, βρέθηκαν μεγάλα αποθηκευτικά αγγεία στη θέση τους, απορριμματικοί λάκκοι με άφθονα κινητά ευρήματα και περισσότερες από 30 κατασκευές, μεμονωμένες ή σε μικρά σύνολα, τα οποία αντιπροσωπεύουν εργαστηριακές εγκαταστάσεις (εικ.3). Στο νοτιοδυτικό άκρο του οικισμού, σε μικρή απόσταση από τον κατοικημένο χώρο, ερευνήθηκε ένας ιδιαίτερα βαθύς λάκκος, ο οποίος ήταν προφανώς πηγάδι. Στον πυθμένα του βρέθηκαν αρκετά ακέραια αγγεία κατάλληλα για την άντληση νερού και, καθώς η υγρασία στο βάθος αυτό παρέμεινε μεγάλη, διατηρήθηκαν και πολλά κομμάτια ένυδρου ξύλου, πολύτιμες μαρτυρίες για την ανασύσταση στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος κατά τη νεολιθική περίοδο.

            Ανάλογους στόχους έχει και μια παράλληλη με την ανασκαφή εξειδικευμένη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την αρχαιολόγο Ν. Κραχτοπούλου. Με τομές σε διάφορα σημεία γύρω από τον αρχαιολογικό χώρο και σε αρκετή απόσταση απ’ αυτόν συγκεντρώθηκαν ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το σχηματισμό και την επέκταση της λίμνης που κάλυπτε κατά περιόδους τη λεκάνη της Κίτρινης Λίμνης και με το παλαιοπεριβάλλον γενικότερα στην ευρύτερη περιοχή.

            Γύρω από τον οικιστικό πυρήνα και μέχρι τις περιμετρικές τάφρους υπάρχουν εκτεταμένοι αδόμητοι χώροι, οι οποίοι ίσως προορίζονταν για περιορισμένης κλίμακας αγροτοκτηνοτροφικές δραστηριότητες, για κάθε είδους συγκεντρώσεις και συλλογικές εκδηλώσεις και σίγουρα για την ταφή ορισμένων μελών της κοινότητας. Βρέθηκαν 14 συνολικά ταφές σε απλούς λάκκους, με τους νεκρούς σε συνεσταλμένη θέση στο πλάι, όπως συνηθιζόταν σ’ όλη τη διάρκεια της προϊστορίας. Ήταν ατομικές, με εξαίρεση μια διπλή ταφή ενήλικου ατόμου και παιδιού, οι περισσότερες ακτέριστες. Μόνο δύο νεολιθικές ταφές περιείχαν αγγεία σαν προσφορές προς τους νεκρούς. Σε μια περίπτωση εφαρμόστηκε η καύση και η δευτερογενής ταφή των καμένων οστών σε αγγείο. 

            Στα ΒΑ της εγκατάστασης Κλείτος 1, σε απόσταση περίπου 50 μ., ήρθε στο φως ένα δεύτερος οικισμός, με διαφορετικά χωροοργανωτικά χαρακτηριστικά, πολύ μικρότερος και υστερότερος, αφού σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις χρονολογείται στην τελική νεολιθική περίοδο. Τα κτίσματα είναι μικρότερα (εντοπίστηκαν πέντε), το ίδιο και οι κοινόχρηστοι χώροι ανάμεσά τους, αν και οι τεχνικές δόμησης δε φαίνεται να διαφοροποιούνται σημαντικά από εκείνες που εφαρμόστηκαν στον αρχαιότερο γειτονικό οικισμό. Βρέθηκαν επίσης ταφές μέσα στα όριά του, ενταφιασμοί και καύσεις. Η ανασκαφή πρόκειται να συνεχιστεί σ’ αυτό χώρο, καθώς και σε μια τάφρο προς ΝΑ, μεγάλο μέρος της οποίας είχε γεμίσει με μεγάλο αριθμό αγγείων της μέσης Εποχής του Χαλκού (εικ.4).

            Η θέση κατοικήθηκε και στα υστερορωμαϊκά και πρώιμα βυζαντινά χρόνια, ενώ σε διαταραγμένες αποθέσεις στο ανατολικό άκρο του χώρου βρέθηκαν και κινητά ευρήματα ελληνιστικών χρόνων. Ωστόσο δε διατηρήθηκαν αδιατάρακτα οικιστικά στρώματα αυτών των περιόδων. Ερευνήθηκε όμως ένα σύνολο 50 μέχρι στιγμής ρωμαϊκών τάφων, οι περισσότεροι από τους οποίους βρέθηκαν στο βορειοανατολικό τμήμα του οικισμού Κλείτος 1.  Ήταν σχεδόν όλοι ατομικοί και λακκοειδείς, με κατεύθυνση Δ-Α. Όταν είχαν κτερίσματα, αυτά ήταν συνήθως πήλινα αγγεία και κατά κανόνα οινοχόες, τοποθετημένα κοντά στα πόδια του νεκρού. Ανάμεσά τους και μια δευτερεύουσα ταφή οστών δύο και πλέον ατόμων, τα οποία βρέθηκαν συγκεντρωμένα σε λάκκο και κτερισμένα με αγγεία. Ο πλουσιότερος τάφος είχε κτιστό θάλαμο κατασκευασμένο με αργές πέτρες, ξύλα και ασβεστοκονίαμα και δάπεδο από πήλινες πλάκες. Ο νεκρός φορούσε χρυσό δαχτυλίδι και συνοδευόταν από γυάλινα αγγεία, πήλινο πινάκιο, σιδερένια και χάλκινα εργαλεία.

            Ένα μεγάλο δρομικό λιθόκτιστο κτίριο με μικρό πρόσκτισμα, το οποίο αποκαλύφθηκε στο βορειοδυτικό τμήμα του οικισμού Κλείτος 1, διατάραξε νεολιθικά στρώματα και παραμένει προς το παρόν αχρονολόγητο, καθώς σώθηκε μόνο η θεμελίωσή του από αργολιθοδομή.

Η σημασία της έρευνας στον Κλείτο έγκειται στα πολύπλευρα επιστημονικά οφέλη που αναμένονται από τη μελέτη των ανασκαφικών δεδομένων. Ο Κλείτος 1 είναι μοναδικό παράδειγμα νεολιθικού οικισμού που ερευνήθηκε σε τόση έκταση και αναμένεται να προκύψουν πληρέστερες μαρτυρίες σχετικά με τη χωροταξική οργάνωση σε επίπεδο νοικοκυριού και οικισμού, με τη σύνθεση των νοικοκυριών, με τη δομή των κοινωνικών σχέσεων και την οργάνωση της οικονομίας και να φωτίσουν πλευρές της ιδεολογικής συγκρότησης των νεολιθικών γεωργοκτηνοτρόφων, που δε συνδέονται με παραγωγικές δράσεις. Η διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονταν εντός και εκτός κατοικιών, η πολυσήμαντη οριοθέτηση του οικισμού, πραγματική και συμβολική και η χρήση του χώρου γενικότερα, είναι ορισμένα από τα ζητήματα που δίνεται η δυνατότητα να διερευνηθούν. Η γειτνίαση με τον υστερότερο και από πολλές απόψεις διαφορετικό Κλείτο 2 μπορεί να αναδείξει μεταβολές που  σημειώθηκαν διαχρονικά σ’ όλους τους παραπάνω τομείς.

 

                                                Δρ Χριστίνα Ζιώτα, Λ΄ ΕΠΚΑ

 

    

    

 

 

 

 

Επικοινωνία

Ταχ. Δ/νση: Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Αιανή Κοζάνης 500 04

Τηλ./Fax: 24610-98800/1

E-mail: efakoz@culture.gr

         

EΦΟΡΕΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ


ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

 Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ 2020

ΜΕΣΩ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 

για περισσότερα πατήστε εδω


ΑΝΑΡΤΗΘΗΚΕ VIDEO ΤΗΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

 «Περδίκα μου γραμμένη…»

για περισσότερα πατήστε εδω

Ωράριο Λειτουργίας


Δευτέρα ως Παρασκευή 8.30 – 16.00.

Σάββατο – Κυριακή: 8.30 – 16.00

ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ Online

Έχουμε 98 επισκέπτες συνδεδεμένους

FOOTER_LINE1 Designed by JoomlArt.com.