title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title

title

description

title title
Home ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ


12. 8-4-22_ΝΟΤΙΟ ΠΕΔΙΟ_ΚΛΕΙΤΟΣ

PDF

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΜΕΡΟΣ Β΄, 12)

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΗ: ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΟ ΝΟΤΙΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (Μέρος α΄)

Στο μεγαλύτερο λιγνιτωρυχείο της Ελλάδας (και των Βαλκανίων) θα σας μεταφέρουμε σήμερα και στην καρδιά της Κίτρινης Λίμνης (πρώην έλος Σαριγκιόλ)!

Θα σας γνωρίσουμε δύο από τους 30 νεολιθικούς οικισμούς που αναπτύχθηκαν κάποτε στην περιοχή, στους οποίους η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως εντυπωσιακά και μοναδικά ευρήματα!

Οι μισοί περίπου από τους οικισμούς αυτούς καλύπτονταν από το έλος του Σαριγκιόλ για τουλάχιστον 4.000 χρόνια, από τα τέλη της 3ης π.Χ. χιλιετίας μέχρι τη δεκαετία του 1950 που αυτό αποξηράνθηκε.

Ο αριθμός τους μαρτυρεί πυκνή κατοίκηση της περιοχής κατά τη νεολιθική εποχή, συγκέντρωση πληθυσμού και ένα μοναδικό για τον ευρύτερο ελλαδικό και βαλκανικό χώρο νεολιθικό τοπίο!

Εξίσου εντυπωσιακό είναι και το γεγονός ότι για πρώτη φορά για τα δεδομένα του ελλαδικού χώρου ανασκάφθηκαν νεολιθικοί οικισμοί σε όλη τους την έκταση παρέχοντας στην έρευνα τη δυνατότητα να έχει μια πλήρη εικόνα της οργάνωσης του ενδοκοινοτικού χώρου ενός νεολιθικού οικισμού!

 

ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΚΛΕΙΤΟΥ: Εντοπίστηκε το 1988 και ανασκάφηκε κατά τα έτη 1995, 2006-2010, με την επέκταση του λιγνιτωρυχείου.

Η θέση, έκτασης 75 στρεμμάτων, εμφανίζει μακρόχρονη αλλά όχι συνεχή χρήση για κατοίκηση ή ταφή των νεκρών, από την αρχαιότερη νεολιθική περίοδο (6.500 π.Χ. περίπου) έως και τη βυζαντινή εποχή. Τα κύρια οικιστικά κατάλοιπα ανήκουν σε δύο όμορους και εν μέρει σύγχρονους οικισμούς της νεότερης και τελικής νεολιθικής περιόδου (5.500-3.000 π.Χ. περίπου), με διαφορετικά χωροοργανωτικά χαρακτηριστικά.

 

Ο πρωιμότερος, ΚΛΕΙΤΟΣ 1, αναπτύσσεται σε έκταση 20 στρεμμάτων, οριοθετείται από τάφρους και φράχτες και περιλαμβάνει δέκα τουλάχιστον μεγάλα επίγεια πασσαλόπηκτα οικήματα, 100 τ.μ. περίπου το καθένα, πηλοκατασκευές σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους, αλλά και αδόμητους χώρους. Τα οικήματα ήταν κατασκευασμένα με ξύλα και πηλό, ενώ τα δάπεδά τους ήταν διαμορφωμένα με σανίδες. Κάποιες από τις κατασκευές έφεραν εγχάρακτη διακόσμηση. Στα όρια κυρίως του οικισμού βρέθηκαν 16 ταφές. Οι νεκροί ήταν ενταφιασμένοι σε συνεσταλμένη στάση, ενώ τρεις ήταν κτερισμένοι με ένα πήλινο αγγείο.  

 

Ο μικρότερος, ΚΛΕΙΤΟΣ 2, με έκταση μόλις 2.5 στρεμμάτων, παρουσιάζει πιο συμπαγή μορφή. Αποκαλύφθηκαν τέσσερα κτίσματα, με καμπύλη ή ευθύγραμμη κάτοψη και 14 ταφές, από τις οποίες οι εννέα ήταν καύσεις.

Στα βόρεια οριοθετείται από ρέμα, το οποίο υποδηλώνει την διαφορετική γεωμορφολογία της περιοχής κατά τη νεολιθική εποχή, με ρέματα να διαρρέουν την κοιλάδα και πλατώματα ανάμεσά τους.

Διερευνήθηκαν επίσης τάφρος και λάκκοι της μέσης εποχής χαλκού, που έδωσαν ένα πολύ μεγάλο αριθμό πήλινων αγγείων, επιχώσεις της ύστερης εποχής χαλκού, και κατάλοιπα των ελληνιστικών, ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων.

Ξεχωριστή θέση κατέχει το νεκροταφείο των υστερορωμαϊκών χρόνων, στα όρια του Κλείτου 1, με 45 λακκοειδείς τάφους. Οι νεκροί ήταν συνήθως κτερισμένοι με πήλινα και γυάλινα αγγεία. Ο πλουσιότερος τάφος είχε κτιστό θάλαμο, δάπεδο από πήλινες πλάκες και πλούσια κτερίσματα.  

 

Σημ.: Την επόμενη Παρασκευή θα μιλήσουμε για τον δεύτερο ανασκαμμένο νεολιθικό οικισμό της περιοχής, στη θέση Κρυόβρυση Κλείτου.

 

Βιβλιογραφία:

Χ. Ζιώτα, Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, Ε. Μαγγουρέτσιου, «Η αρχαιολογική έρευνα στον Κλείτο Κοζάνης το 2009», ΑΕΜΘ 23, 2009, 37-52.

Χ. Ζιώτα, «Ο νεολιθικός οικισμός «Κλείτος 1» και τα νεότερα δεδομένα για την προϊστορική έρευνα», Το Αρχαιολογικό Έργο στην Άνω Μακεδονία 1, 2009, 211-230.

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Κλείτος 2009. Η ανασκαφή στα όρια του νεολιθικού οικισμoύ «Κλείτος 1» και στον οικισμό «Κλείτος 2»,  Το Αρχαιολογικό Έργο στην Άνω Μακεδονία 1, 2009, 231-244.

Χ. Ζιώτα, «Η ανασκαφή στον Κλείτο Κοζάνης το 2010», ΑΕΜΘ 24, 2010, 53-62.

Χ. Ζιώτα, «Ο οικισμός του Κλείτου Κοζάνης στο ευρύτερο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον της Νεότερης και Τελικής Νεολιθικής περιόδου», στο Ε. Στεφανή, Ν. Μερούσης, Α. Δημουλά (επιμ.), Εκατό χρόνια έρευνας στην Προϊστορική Μακεδονία. 1912-2012,Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου, Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, 22-24 Νοεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη, 2014, 323-336.

Σ. Βραχιονίδου, «Το υστερορωμαϊκό νεκροταφείο του Κλείτου», ΑΕΜΘ 26, 2012, 101-110.

 

Α. Χ.-Μ.

 

















 

11. 24-3-22_ΜΑΥΡΟΠΗΓΗ

PDF

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΜΕΡΟΣ Β΄, 11)

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΗ: ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΟ ΜΑΥΡΟΠΗΓΗΣ 2021 (β΄μέρος)

Αν νομίζετε πως στη Δυτική Μακεδονία, και μάλιστα στο νομό Κοζάνης,  οι λιθόστρωτοι δρόμοι, τα γκαλντερίμια δηλαδή, αποτελούν εφεύρεση των νεότερων χρόνων, που φυσικά έχει να επιδείξει εξαιρετικά δείγματα τέχνης και αξιοθαύμαστους μαστόρους, είστε γελασμένοι!

Στη Μαυροπηγή, λοιπόν, διαπιστώθηκε η κατασκευή λιθόστρωτων «δρόμων» ήδη από τα τέλη της 2ης  - αρχές 1ης π.Χ. χιλιετίας. 

Κατασκευάζονται με μικρού και μεσαίου μεγέθους ακατέργαστους λίθους, με όστρακα ανάμεσά τους. Έχουν πλάτος 2-3μ. και έχουν διαπιστωθεί σε μήκος 30-70μ. (Αγροτεμάχια 136-137, 125, 150, 339-341, ανασκαφής  2015-2018). 

Τα λιθόστρωτα αυτά, σε αυτή τη φάση δείχνουν να συνδέουν οικήματα με ταφικούς ή άλλης λειτουργίας χώρους των οικισμών. 

Αργότερα, στους ύστερους κλασικούς και πρώιμους ελληνιστικούς χρόνους (τέλη 4ου- αρχές 3ου αι. π.Χ.) διαπιστώνονται μεγαλύτερα λιθόστρωτα – δρόμοι, με πλάτος 4μ., κατά μήκος των οποίων αναπτύσσονται κάποια από τα νεκροταφεία. Ένας τέτοιος δρόμος, που διαπιστώθηκε σε μήκος 200μ., αποκαλύφθηκε το 2021 (Αγροτεμάχια 517, 521). 

Γενικά όμως, από την περίοδο αυτή, όπως και τη ρωμαϊκή, είναι γνωστοί πολλοί και σημαντικοί δρόμοι σε όλο τον αρχαίο ελλαδικό χώρο, με αποκορύφωμα για την περιοχή μας την Εγνατία Οδό. Επιπλέον, αποτελεί συνήθη πρακτική τα νεκροταφεία να αναπτύσσονται κατά μήκος των σημαντικών οδών των πόλεων.

Παράλληλα, στη Μαυροπηγή μικρότερα λιθόστρωτα συνδέουν τα επιμέρους κτίσματα των αγροικιών, την κύρια δηλαδή κατοικία με τους βοηθητικούς της χώρους. Οι αγροικίες αναπτύσσονται έξω από τον κύριο οικισμό, που στην περίπτωση της Μαυροπηγής εντοπίζεται στη θέση Κάστρο, είναι σε αραιή διάταξη και συνδέονται κυρίως με γεωργοκτηνοτροφικές αλλά και εργαστηριακές δραστηριότητες. 

Ένα τέτοιο λιθόστρωτο, μήκους 50μ., που οδηγούσε σε μία από τις αγροικίες αποκαλύφθηκε το 2021 (Αγροτεμάχια 539-540), αυξάνοντας τον μέχρι σήμερα γνωστό αριθμό τους. Δύο ακόμα, μήκους 15-20μ. είχαν αποκαλυφθεί σε δύο άλλες αγροικίες το 2018 (Αγροτεμάχια 453, 456).  


Βιβλιογραφία: 

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, Π. Ευαγγέλογλου, Χ. Λόκανα, Β. Λαϊνά, Α. Τουλιοπούλου, Ε. Κακαβίτσα, «Ορυχείο Μαυροπηγής: Η αρχαιολογική έρευνα για το 2015»,  ΑΕΜΘ 29, 2015, 97-110.   

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Κίτρινη Λίμνη 2016-2017: Τα ανασκαφικά δεδομένα από την περιοχή των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ», ΑΕΜΘ 31, 2017 (υπό δημοσίευση).

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Λιγνιτωρυχεία ΔΕΗ: Η ανασκαφική έρευνα κατά το 2018-2020», ΑΕΜΘ 33, 2019-2020 (υπό δημοσίευση).

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, Β. Λαϊνά, Α. Κατσαβέλη και Μ. Γιωτάκης, «Λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής 2021. Νεκροταφεία και οικισμοί από την πρώιμη εποχή σιδήρου μέχρι και τους μεταβυζαντινούς χρόνους: ηχηρές παρελθοντικές μαρτυρίες σε μια σύγχρονη σιωπηρή κοινότητα», ΑΕΜΘ 34, 2021 (ανακοίνωση 11-3-22, υπό δημοσίευση). 


Α. Χ.-Μ.

Μαυροπηγή 2018, Αγροτεμάχια 539-541: Λιθόστρωτα ύστερης εποχής χαλκού – πρώιμης
εποχής σιδήρου (τέλη 2ης - αρχές 1ης χιλιετίας  π.Χ.).

Μαυροπηγή 2018, Αγροτεμάχιο 550: Λιθόστρωτο ύστερης εποχής χαλκού (τέλη 2ης 
χιλιετίας  π.Χ.).

Μαυροπηγή 2015, Αγροτεμάχια 136-137: Λιθόστρωτα ύστερης εποχής χαλκού (τέλη 2ης 
χιλιετίας  π.Χ.).

Μαυροπηγή 2016-2017, Αγροτεμάχιο 126: Λιθόστρωτα ύστερης εποχής χαλκού – πρώιμης
εποχής σιδήρου (τέλη 2ης - αρχές 1ης χιλιετίας  π.Χ.).

Μαυροπηγή 2021, Αγροτεμάχιο 517: Λιθόστρωτη οδός των κλασικών ή πρώιμων
ελληνιστικών χρόνων. Εκατέρωθεν αυτής αναπτύσσονται δύο νεκροταφεία, με χρήση κατά
την πρώιμη εποχή σιδήρου, τους  κλασικούς και πρώιμους ελληνιστικούς χρόνους.

Μαυροπηγή 2021, Αγροτεμάχια 539-540: Αγροικία των πρώιμων ελληνιστικών χρόνων, στην
οποία οδηγεί ένας λιθόστρωτος δρόμος.

Μαυροπηγή 2015, Αγροτεμάχιο 456: Λιθόστρωτα και αγροικία πρώιμων ελληνιστικών χρόνων.














 

10. ΜΡΠα_18-3-22_ΜΑΥΡΟΠΗΓΗ

PDF

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΜΕΡΟΣ Β΄, 10)

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΗ: ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΟ ΜΑΥΡΟΠΗΓΗΣ 2005-2021 (α΄μέρος)

Μπορεί η σύγχρονη κοινότητα να σίγησε πια, οι μαρτυρίες του παρελθόντος της όμως, που στην περιοχή του οικιστικού ιστού της κοινότητας ανάγεται στην ύστερη εποχή χαλκού (1600 π.Χ. περίπου), δεν παύουν να μας εκπλήσσουν καθημερινά. 

Τα ευρήματα διαγράφουν το προφίλ μιας εκτεταμένης και σημαντικής πόλης της αρχαίας επαρχίας Εορδαίας, με επίκεντρο τη θέση Κάστρο Μαυροπηγής. 

Ο οικισμός ανήκει στην κατηγορία των κλασικών και ελληνιστικών οικισμών που συνδυάζουν κάτω και άνω πόλη, ενώ οι πενιχρές κατά την δεκαετία του 1980 ενδείξεις σύνδεσής του με διοικητικό κέντρο της περιοχής σταδιακά πολλαπλασιάζονται. 

ΚΑΤΑ ΤΟ 2021 οι μεγάλες σωστικές ανασκαφές που διενεργήθηκαν σε αγροτεμάχια αλλά και εντός του κατεδαφισμένου οικισμού της Μαυροπηγής, κατά μήκος των μετώπων εξόρυξης του λιγνιτωρυχείου, έφεραν στο φως πολλά και σημαντικά ευρήματα,. 

Τα σημεία ανασκαφής του 2021 εντοπίζονται δεξιά και κατά μήκος ενός ρέματος, εκατέρωθεν του οποίου και εντός του οικιστικού ιστού της Μαυροπηγής, διερευνήθηκαν τα τέσσερα τελευταία χρόνια (2018-2021) 13 μικρές οικιστικές θέσεις των ελληνιστικών, κλασικών, πιθανόν και των αρχαϊκών χρόνων, και 7 νεκροταφεία. Στην ίδια περιοχή, την ίδια χρονική περίοδο, διερευνήθηκαν 10 μικρές οικιστικές εγκαταστάσεις και 3 νεκροταφεία της ύστερης εποχής χαλκού - πρώιμης εποχής σιδήρου, καθώς και 4 οικισμοί και 6 νεκροταφεία της υστερορωμαϊκής - πρώιμης βυζαντινής περιόδου. 

ΣΥΝΟΛΙΚΑ, στην περιοχή της Μαυροπηγής, σε υψόμετρο γύρω στα 700μ., από το 2005, που ανάγεται η έρευνα στην περιοχή, μέχρι σήμερα εντοπίστηκαν και ανασκάφηκαν:

20 περίπου οικιστικές θέσεις των ελληνιστικών χρόνων (ίσως και κλασικών, αλλά και αρχαϊκών, όπως μαρτυρούν τα ευρήματα των νεκροταφείων), οι οποίες αντιστοιχούν κυρίως σε μεμονωμένες αγροικίες και σε μία τουλάχιστον περίπτωση σε μικρό οικισμό, και

15 νεκροταφεία ή συστάδες τάφων των ίδιων περιόδων. 

Σημειώνουμε επίσης την ύπαρξη τριών νεολιθικών οικισμών και μεγάλο αριθμό θέσεων της ύστερης εποχής του χαλκού, της πρώιμης εποχής σιδήρου, αλλά και των ρωμαϊκών, βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων. 

ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ καθιστά το ημιορεινό τοπίο της Μαυροπηγής μια περιοχή ιδιαίτερα ευνοϊκή για κατοίκηση, τουλάχιστον από την ύστερη εποχή του χαλκού και μετά, κατά συνέπεια ιδιαίτερου αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.

ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ ΤΟΥ 2021 μαρτυρούν πρώιμη οργάνωση του αρχαίου οικισμού (στα κλασικά ίσως και στα αρχαϊκά χρόνια), πρώιμη ανάπτυξη γραπτού λόγου (μέσα στον 5ο αι. π.Χ.), τοπική παραγωγή κεραμικής (κατά τους ελληνιστικούς χρόνους), ύπαρξη ιερών (κλασικών και ελληνιστικών χρόνων) και λατρεία των αρχαίων ελληνικών θεών (μαρτυρούνται μέχρι σήμερα ο Απόλλωνας και η Αφροδίτη), επαφές και εμπορικές σχέσεις με όλο τον αρχαίο ελληνικό κόσμο, καθώς και υψηλό βιοτικό και οικονομικό επίπεδο των κατοίκων.


(Σημ.: Την επόμενη Παρασκευή, στο β΄ μέρος της Μαυροπηγής θα αναφερθούμε αναλυτικότερα στα ευρήματα του 2021 που ανακοινώθηκαν στο ΑΕΜΘ 34, στις 11-3-2022) 


Βιβλιογραφία: 

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Π.Ε. Κοζάνης 1995-2017: Είκοσιτρία χρόνια αρχαιολογικής έρευνας στο πλαίσιο των Μεγάλων Δημοσίων Έργων», Πρακτικά Συνεδρίου Αρχαιολογικές έρευνες και μεγάλα Δημόσια Έργα, 8-9 Δεκεμβρίου 2017 (υπό δημοσίευση).

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Κίτρινη Λίμνη 2016-2017: Τα ανασκαφικά δεδομένα από την περιοχή των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ», ΑΕΜΘ 31, 2017 (υπό δημοσίευση).

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Λιγνιτωρυχεία ΔΕΗ: Η ανασκαφική έρευνα κατά τα έτη 2018-2020», ΑΕΜΘ 33, 2020 (υπό δημοσίευση).

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, Β. Λαϊνά, Α. Κατσαβέλη και Μ. Γιωτάκης, «Λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής 2021. Νεκροταφεία και οικισμοί από την πρώιμη εποχή σιδήρου μέχρι και τους μεταβυζαντινούς χρόνους: ηχηρές παρελθοντικές μαρτυρίες σε μια σύγχρονη σιωπηρή κοινότητα», ΑΕΜΘ 34, 2021 (ανακοίνωση 11-3-22, υπό δημοσίευση). 

Α. Χ.-Μ.

















 

9. 4-3-22_ΑΕΜΘ 2022_ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΛΙΜΝΗ ΠΟΛΥΦΥΤΟΥ

PDF


ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΜΕΡΟΣ Β΄, 9)

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΔΕΗ: ΛΙΓΝΙΤΩΡΥΧΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ

Μεγάλων σωστικών ανασκαφών συνέχεια και σήμερα θα σας προτρέψουμε να παρακολουθήσετε την 34η Επιστημονική Συνάντηση με θέμα το Αρχαιολογικό Έργο στην Μακεδονία και Θράκη (ΑΕΜΘ 34, 2021), που θα πραγματοποιηθεί και φέτος διαδικτυακά, την Πέμπτη και Παρασκευή 10-11 Μαρτίου 2022. 

Θα παρουσιαστούν 56 ανακοινώσεις σχετικές με την αρχαιολογική έρευνα που διεξήχθη κατά τα προηγούμενα έτη, κυρίως εντός του 2021, στον βορειοελλαδικό χώρο. 

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης συμμετέχει στην 34η Επιστημονική Συνάντηση με τις παρακάτω δύο ανακοινώσεις, οι οποίες θα παρουσιαστούν την Παρασκευή το απόγευμα, στις 16:30 – 17:05.


Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Αλιάκμων – τεχνητή λίμνη Πολυφύτου 2014/2015-2021: Σωστικές ανασκαφές σε οικισμούς και νεκροταφεία των ελληνιστικών, ρωμαϊκών και βυζαντινών χρόνων.»

Περίληψη ανακοίνωσης: 

«Την περίοδο 2014/2015-2021 διερευνήθηκαν ανασκαφικά στην πληττόμενη από τα νερά περιοχή της τεχνητής λίμνης Πολυφύτου επτά θέσεις: Το 2015-2016 ανασκάφηκε συστάδα ελληνιστικών κτηρίων και νεκροταφείο της ίδιας περιόδου και κυρίως των ρωμαϊκών χρόνων στη θέση Παλιά Άσφαλτος Ροδίτη. Κατά τα έτη 2014, 2016, 2018 διερευνήθηκαν δύο νεκροταφεία των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων στη θέση Αγία Βαρβάρα Σερβίων. Μικρό βυζαντινό νεκροταφείο ανασκάφηκε το 2016 στη θέση Μάρμαρα Βαθυλάκκου, ενώ το 2017 διερευνήθηκαν λάκκοι και ταφές στη θέση Κρυόβρυση Κρανιδίων. Τα δύο τελευταία χρόνια, 2020-2021, ανασκάφηκαν αγροικία των ελληνιστικών χρόνων στη θέση Πλατάνια Γουλών και ταφή των ρωμαϊκών στη θέση Κεραμοποιείο Γουλών.» 


Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, Β. Λαϊνά, Α. Κατσαβέλη, Μ. Γιωτάκης, «Λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής 2021. Νεκροταφεία και οικισμοί από την πρώιμη εποχή σιδήρου μέχρι και τους μεταβυζαντινούς χρόνους: ηχηρές παρελθοντικές μαρτυρίες σε μια σύγχρονη σιωπηρή κοινότητα.»

Περίληψη ανακοίνωσης: 

«Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης σωστικής αρχαιολογικής έρευνας στις περιοχές επέκτασης του Λιγνιτωρυχείου Μαυροπηγής της ΔΕΗ Α.Ε., εντός τoυ 2021 πραγματοποιήθηκαν επιφανειακή έρευνα, δοκιμαστικές τομές με μηχανικό τρόπο και σωστικές ανασκαφές. Στις θέσεις Ρέμα, Φυτείες και Λουλούδια, συγκεκριμένα στα αγροτεμάχια αρ. 516-519, 521, 539-541, και στα οικόπεδα αρ. 99, 100, 344, 617-621, εντός του κατεδαφισμένου οικισμού της Μαυροπηγής, διερευνήθηκαν πέντε νεκροταφεία με χρήση κατά την πρώιμη εποχή σιδήρου, τους ελληνιστικούς και μεταβυζαντινούς χρόνους, καθώς και δύο περιοχές με οικιστικά κατάλοιπα των ελληνιστικών χρόνων και της πρώιμης εποχής σιδήρου. Τα ευρήματα υπήρξαν σημαντικά, ενώ οι θέσεις συνδέονται με τον οικισμό του Κάστρου.» 


(Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις ανακοινώσεις μέσω της πλατφόρμας ZOOM και μέσω Live Streaming από το Α.Π.Θ. Οι σύνδεσμοι παρακολούθησης θα ανακοινωθούν σύντομα. Το πρόγραμμα είναι διαθέσιμο στον παρακάτω σύνδεσμο: 

https://www.aemth.gr/.../prog.../programma-aemth-34-2021.pdf )


Α. Χ.-Μ.


Τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου


Τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου


Τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου



Λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής



Λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής



Λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής





 

8.ΑΡΧ.&ΚΟΙΝ. Β΄ 8_25-2-22

PDF


ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (ΜΕΡΟΣ Β΄, 8)

Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΓΑΛΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Δρόμοι που ανοίγουν δρόμους στην έρευνα και την ιστορία: ΚΑΘΕΤΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΕΓΝΑΤΙΑΣ ΟΔΟΥ

ΕΝΝΕΑ αρχαιολογικοί ΧΩΡΟΙ διερευνήθηκαν ανασκαφικά κατά την κατασκευή των κάθετων οδικών αξόνων Κοζάνης - Πτολεμαΐδας (1999-2000) και Σιάτιστας – Κρυσταλλοπηγής (2005-2009). Οι έξι από αυτούς εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών, συμπληρώνοντας τον αρχαιολογικό χάρτη των περιοχών Εορδαίας και Βοΐου και προσθέτοντας νέες σημαντικές σελίδες στην ιστορία και τον πολιτισμό τους. Παράλληλα, η ανασκαφή στη θέση Βρύση Ποντοκώμης (1999-2000) έφερε στο φως εντυπωσιακά ευρήματα!

 

ΚΑΘΕΤΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΚΟΖΑΝΗΣ – ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ

Στις θέσεις  Στάση ΜΑΥΡΟΔΕΝΔΡΙΟΥ και Αβλαγάδες ΠΟΝΤΟΚΩΜΗΣ ανασκάφηκαν οικισμοί και νεκροταφεία των προϊστορικών χρόνων.

Στη ΜΑΥΡΟΠΗΓΗ, στις θέσεις Αργόρρεμα και Άγιος Μάρκος, αποκαλύφθηκαν οικιστικά κατάλοιπα τα οποία συνδέονται με τον σημαντικό ελληνιστικό οικισμό του Κάστρου. Στον συγκεκριμένο πραγματοποιήθηκε σωστική ανασκαφή κατά τα έτη 1984 και 1987, αποκαλύπτοντας οικιστικά κατάλοιπα μιας σημαντικής πόλης της αρχαίας επαρχίας Εορδαίας. Στην πρώτη θέση συλλέχθηκαν και ευρήματα διαλυμένων τάφων της ύστερης εποχής χαλκού.

Στη θέση Μουρτζουβάδες ΑΣΒΕΣΤΟΠΕΤΡΑΣ ανασκάφηκαν κατάλοιπα οικισμού της νεότερης και τελικής νεολιθικής περιόδου, της πρώιμης εποχής χαλκού και των ρωμαϊκών χρόνων. Στους υστερορωμαϊκούς χρόνους ανήκουν τα κατάλοιπα στη θέση Διαβατόπετρα, όπου διερευνήθηκε και βυζαντινό νεκροταφείο.

Σημαντικά υπήρξαν τα ευρήματα στη θέση ΒΡΥΣΗ ΠΟΝΤΟΚΩΜΗΣ, όπου το 1982-1983 είχε ανασκαφεί οικία ρωμαϊκών χρόνων με impluvium (κεντρική αυλή), δάπεδα στρωμένα με λίθινες πλάκες και τοίχους με κονιάματα διάφορων χρωμάτων. Διερευνήθηκαν έξι κτήρια των ρωμαϊκών χρόνων, δεξαμενές, τμήματα υδρευτικού συστήματος και τμήματα περιβόλων. Δεν λείπουν οι ενδείξεις πρωιμότερης κατοίκησης, στους αρχαϊκούς - πρώιμους κλασικούς χρόνους, καθώς και στην ύστερη εποχή χαλκού. Στην ίδια θέση ανασκάφηκε οικισμός της αρχαιότερης και μέσης νεολιθικής περιόδου. Ανάμεσα στα ευρήματα ένα εντυπωσιακό σύνολο ακέραιων ειδωλίων γυναικείων μορφών. Η θέση χρησιμοποιήθηκε και για ταφές, κατά τους αρχαϊκούς και υστερορωμαικούς χρόνους.

 

ΚΑΘΕΤΟΣ ΟΔΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΣΙΑΤΙΣΤΑΣ – ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΠΗΓΗΣ

Στη θέση Σταυρός ΜΙΚΡΟΚΑΣΤΡΟΥ ανασκάφηκαν διαλυμένα οικιστικά κατάλοιπα των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, καθώς και της ύστερης εποχής χαλκού και πρώιμης εποχής σιδήρου.

Στη θέση Κρυοπήγαδο ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ ανασκάφηκε ένας σημαντικός οικισμός της τελικής νεολιθικής περιόδου και πρώιμης εποχής χαλκού. Τα ευρήματα μαρτυρούν οικιστική χρήση του χώρου και κατά την ύστερη εποχή χαλκού, αλλά και τους ελληνιστικούς χρόνους, ενώ ο χώρος κατά την υστερορωμαϊκή περίοδο χρησιμοποιήθηκε για ταφή των νεκρών.

Αξιοσημείωτα είναι τα οικιστικά κατάλοιπα των προϊστορικών χρόνων: στρώματα καταστροφής οικημάτων από ξύλα (πασσάλους) και πηλό, λάκκοι με πλούσιο περιεχόμενο (πήλινα αγγεία και διάφορα μικροευρήματα), λάκκοι υπόσκαφων κατοικιών (με ένα τμήμα υπέργειο και ένα σκαμμένο στο φυσικό έδαφος), εστίες, λιθόκτιστα όρια χώρων και άλλα.  

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη, «Ποντοκώμη», ΑΔ 1982, Χρονικά Β΄2, 298 και ΑΔ 1983, Χρονικά Β΄2, 308.

Γ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη, «Μαυροπηγή», ΑΔ 1984, Χρονικά Β΄2, 257, και ΑΔ 1987, Χρονικά Β΄2, 419.  

Γ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη, «Νομός Κοζάνης 1999: Ανασκαφές εν οδοίς και παροδίως», ΑΕΜΘ 13, 1999, 337-368.

Γ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη, «Νομός Κοζάνης 2000. Ανασκαφές εν οδοίς και παροδίως», ΑΕΜΘ 14, 2000, 607-640.

Γ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη, «Νομός Κοζάνης 2006: Πολύμυλος, Κλείτος, Περδίκκας, Μικρόκαστρο, Αλιάκμων»,  ΑΕΜΘ 20, 2006, 847-874.

Γ. Καραμήτρου-Μεντεσίδη και Χ. Λόκανα, «Η ανασκαφή στη θέση Κρυοπήγαδο Αλιάκμονα Βοΐου» ΑΕΑΜ1, 2009, 301-327.

Α. Χονδρογιάννη-Μετόκη, «Π.Ε. Κοζάνης 1995-2017: Είκοσιτρία χρόνια αρχαιολογικής έρευνας στο πλαίσιο των Μεγάλων Δημοσίων Έργων», Πρακτικά Συνεδρίου Αρχαιολογικές έρευνες και μεγάλα Δημόσια Έργα, 8-9 Δεκεμβρίου 2017, υπό δημοσίευση.

 

Α. Χ.-Μ.

Μαυροπηγή Δ. Εορδαίας, θ. Άγιος Μάρκος (ο λόφος πίσω από την κοινότητα, που δεν

υπάρχει πια).


Ποντοκώμη Δ. Κοζάνης και κοιλάδα Κίτρινης Λίμνης, από δυτικά.


Ποντοκώμη, θ. Βρύση (επί του κάθετου οδικού άξονα της Εγνατίας).


Ποντοκώμη Δ. Κοζάνης, θ. Βρύση: νεολιθικά πήλινα ειδώλια γυναικείων μορφών.


.

 Ποντοκώμη Δ. Κοζάνης, θ. Βρύση: οικία με κεντρική δεξαμενή, των ρωμαϊκών χρόνων


Αλιάκμων Δ. Βοΐου, θ. Κρυοπήγαδο: ανασκαφή προϊστορικού οικισμού.


 

Αλιάκμων Δ. Βοΐου, θ. Κρυοπήγαδο: ανασκαφή προϊστορικού οικισμού, πασσαλότρυπες για

την τοποθέτηση των πασσάλων των τοίχων των οικημάτων και λιθόκτιστη κατασκευή. 



 
Περισσότερα Άρθρα...
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Επικοινωνία

Ταχ. Δ/νση: Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Αιανή Κοζάνης 501 50

Τηλ./Fax: 24610-98800/1

E-mail: efakoz@culture.gr

         

EΦΟΡΕΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ


ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΕΝΤΡΩΝ

ΣΤΟ ΑΡΧ.ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΙΑΝΗΣ

 Δευτέρα 18 Δεκεμβρίου 10:00

για περισσότερα πατήστε εδώ

 

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

 Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου 9:00

στο Αρχοντικό του  Γρ. Βούρκα &

Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 10:00

στην Αρχαιολογική Συλλογή της Κοζάνης

για περισσότερα πατήστε εδώ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ WORKSHOP

στη Σιάτιστα

 Κυριακή  26 Νοεμβρίου από τις  10:30

για περισσότερα πατήστε εδώ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΗΜΕΡΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

ΑΠΟ Τρίτη 10 έως Πέμπτη 12  Οκτωβρίου

από τις  9:00 έως 13:00  

για περισσότερα πατήστε εδώ


ΕΗΠΚ  "Οινογνωσία: Ιστορικές και Σύγχρονες Μαρτυρίες"

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Σάββατο   23 Σεπτεμβρίου 17:30  

για περισσότερα πατήστε εδώ


ΗΜΕΡΙΔΑ " Τα Χρώματα της Σιάτιστας"

στο Βουδούρειο Πολιτιστικό Κέντρο της Σιάτιστας

Σάββατο  23 Σεπτεμβρίου  09:20 εώς 18:00  

για περισσότερα πατήστε εδώ


ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ "ΑΤΑΙΡΙΑΣΤΟ ΖΕΥΓΑΡΙ"

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Τετάρτη  23 Αυγούστου 21:00  

για περισσότερα πατήστε εδώ


ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ  2023

με την Μουσική εκδήλωση "Η ΞΕΝΙΤΙΑ"

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Τρίτη 1 Αυγούστου 21:00  

για περισσότερα πατήστε εδώ


Το θεατρικό έργο "Οιδίποδος Γένος: Η κατάρα των Λαβδακιδών"

στην Αρχαιολογική συλλογή Κοζάνης

Σάββατο 22 Ιουλίου 20:00  

για περισσότερα πατήστε εδώ

 Το θεατρικό έργο "Λιγνίτη Τόπος ή Τι;"

στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

Δευτέρα & Τρίτη Ιουλίου 21:15  

για περισσότερα πατήστε εδώ

 Το αρχαιολογικό έργο στην Απιδέα Βοΐου

Δευτέρα 12  Ιουνίου  11:00  στο

Δημοτικό σχολείο Απιδέας

για περισσότερα πατήστε εδώ

 ΠΡΑΣΙΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

Πέμπτη 25 Μαΐου  έως 28 Μαΐου

10:00-14:00 στο Μακεδονικό

Τάφο  Σπηλιάς Εορδαίας

για περισσότερα πατήστε εδώ


 ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ

Πέμπτη 18 Μαΐου   10:00-12:00

 Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής

για περισσότερα πατήστε εδώ


 Άνοιγμα του Μακεδονικού Τάφου Σπηλιάς Εορδαίας

Το Σάββατο  29  Απριλίου  9:00-14:00

για περισσότερα πατήστε εδώ


Ημερίδα "Ζωγράφοι της Εράτυρας

(Σέλιτσας): Από τον 18ο στον 19ο αιώνα"

Σάββατο 4 Μαρτίου

για περισσότερα πατήστε εδώ


ΚΟΠΗ ΠΙΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΟΡΕΙΑ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ

για περισσότερα πατήστε εδώ









Ωράριο Λειτουργίας


Δευτέρα ως Παρασκευή 8.30 – 15.30.

Σάββατο – Κυριακή: 8.30 – 15.30

ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ-ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΙ Online

Έχουμε 58 επισκέπτες συνδεδεμένους

FOOTER_LINE1 Designed by JoomlArt.com.